آپارات يا دستگاه (حزبي):

دراصطلاح حزب هاي كومونيست، مجموعه اي از افراد كه تمام وقت در خدمت حزب كمونيست هستند. «دستگاه» از تبديل گروه انقلابيان حرفه اي- كه لنين آنرا هسته اصلي حزب تراز نوين مي شمارد- به يك شبكه ثابت سازماني بوجود مي آيد. «دستگاه» پايگاني (سلسله مراتبي) است براي فرابردن دستورهاي رهبري به توده حزبي و اجراي آنها. انضباط و كاركرد دستگاه بر اساس اصل «سانتراليسم دموكراتيك» است، كه در نظر، بحث آزاد در مورد تصميم هاي حزبي را روا مي شمارد، ولي، در عمل، پيروي بي چون و چرا اعضاي حزب را از تصميم هاي رهبري پاسباني مي كند.

برگرفته از: دانشنامه سياسي داريوش آشوري

جلسه تحليل و بررسي واقعه 13 آبان، با حضور آقايان هادي احتزازي مسئول نهضت آزادي در همدان، شهمرادي نايب رييس شوراي منطقه همدان و رييس شاخه دانشجويي، فريديان از اعضاي شوراي منطقه همدان، اعضاي شاخه هاي جوانان و دانشجويان منطقه همدان و جمعي از علاقه مندان به مسايل سياسي، روز 14 آبان در دفتر جبهه مشاركت همدان برگزار شد. جلسه با تحليل هاي اعضاي شاخه ها آغاز شد و در ادامه آقايان شهمرادي و فريديان اعضاي شوراي منطقه همدان نظرات خود را در اين رابطه ابراز داشتند و سپس نوبت به آقاي احتزازي ميهمان جلسه رسيد تا در رابطه نظرات خود اظهار كند. در پايان دكتر شهمرادي به جمع بندي نظرات ابراز شده در جلسه پرداخت.

همپيماني يا ائتلاف:

 اتحاد گذراي حزب ها و گرههاي سياسي براي رسيدن به هدف هاي پارلماني و انتخاباتي. در نظام هاي پارلماني چند حزبي كه هيچيك از حزب ها آراي كافي براي بدست گرفتن قدرت بتنهايي ندارند، دو يا چند حزب براي رسيدن به اين منظور همپيمان مي شوند. همپيماني پارلماني معمولاً براي نگهداشتن يا بر سر كار آردن يك حكومت خاص پديد مي آيد و در اين موارد حزب بزرگتر با يك يا چند حزب كوچكتر همپيمان مي شود و آنها را به نسبت قدرتشان، در حكومت شركت مي دهد. همپيماني ممكن است « منفي » نيز باشد، يعني به قصد فروافكندن حكومت. چنانكه در فرانسه، بعد از جنگ جهاني دوم، (همپيماني منفي) كمونيستها و راست هاي تندرو بارها موجب فرو افتادن حكومتها شد. در همپيماني انتخاباتي دو يا چند حزب با تهيه ي صورت مشتركي از نامزدهاي انتخاباتي به سود يكديگر راي مي دهند و حوزه ها را به نسبت قدرتشان ميان خود تقسيم مي كنند. اين روش در جمهوري چهارم فرانسه بكار بسته مي شد. در سيستم دو حزبي ايالات متحده امريكا همپيماني معناي ديگري دارد و معمولاً به معناي ايجاد گروههايي از دو حزب (دموكرات و جمهوريخواه) براي موافقت يا مخالفت با سياستهاي خاص حكومت است. چنانكه براي مخالفت با بعضي مقرراتي كه روزولت و ترومن مي خواستند وضع كنند دموكرات هاي جنوبي و جمهوريخواهان شمالي با هم همپيمان شدند.

برگرفته از: دانشنامه سياسي داريوش آشوري